Veel gestelde vragen

U bent volgens het Nederlandse recht aansprakelijk voor schade wanneer sprake is van een onrechtmatige daad en aan alle wettelijke vereisten is voldaan. Dit houdt in dat uw handelen of nalaten in strijd moet zijn met de wet, een recht van een ander of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. Voorbeelden hiervan zijn verkeersongevallen, nalatigheid, gevaarzetting of het schenden van een zorgplicht.

Daarnaast moet deze gedraging aan u kunnen worden toegerekend. Dat betekent dat u verwijtbaar heeft gehandeld of dat de wet bepaalt dat u verantwoordelijk bent, ook zonder directe schuld (bijvoorbeeld bij risicoaansprakelijkheid). Verder moet sprake zijn van concrete schade, zoals materiële schade (kosten, inkomensverlies) of immateriële schade (smartengeld).

Ook moet er een causaal verband bestaan tussen uw handelen en de schade: zonder uw gedrag zou de schade niet zijn ontstaan. Tot slot geldt het relativiteitsvereiste: de overtreden norm moet bedoeld zijn om juist deze schade bij deze persoon te voorkomen. Pas wanneer aan al deze voorwaarden is voldaan, kan aansprakelijkheid juridisch worden vastgesteld.
 

Contractuele aansprakelijkheid ontstaat wanneer een partij tekortschiet in de nakoming van verplichtingen uit een overeenkomst. Dit wordt ook wel wanprestatie genoemd. Denk aan een aannemer die ondeugdelijk werk levert of een leverancier die afspraken niet nakomt. De overeenkomst vormt hierbij de juridische basis.

Buitencontractuele aansprakelijkheid, ook wel aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad genoemd, speelt wanneer er geen contractuele relatie bestaat tussen partijen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een verkeersongeval of schade door een onveilige situatie. Het onderscheid is belangrijk, omdat andere regels gelden voor aansprakelijkheid, verjaring en bewijslast.

De wet kent een bijzondere regeling voor aansprakelijkheid van ouders. Voor kinderen jonger dan 14 jaar zijn ouders of wettelijke vertegenwoordigers in beginsel volledig aansprakelijk voor de door het kind veroorzaakte schade. Dit is een vorm van risicoaansprakelijkheid: schuld is niet vereist.

Voor kinderen van 14 en 15 jaar geldt een gedeelde aansprakelijkheid. Zowel het kind als de ouders kunnen aansprakelijk worden gesteld, tenzij ouders aantonen dat hen geen enkel verwijt treft. Vanaf 16 jaar is een kind in principe zelf aansprakelijk.

Productaansprakelijkheid betekent dat een producent aansprakelijk is voor schade veroorzaakt door een gebrekkig product. Een product is gebrekkig wanneer het niet de veiligheid biedt die men daarvan mag verwachten, gelet op het gebruik, de presentatie en het moment van verhandeling.

De benadeelde hoeft geen fout van de producent te bewijzen. Het aantonen van het gebrek, de schade en het oorzakelijk verband is voldoende. Productaansprakelijkheid ziet vooral op letselschade en schade aan andere zaken.

Nee. Een werkgever mag een arbeidsovereenkomst in beginsel alleen beëindigen wanneer sprake is van een redelijke ontslaggrond, of wanneer deze van rechtswege eindigt omdat er een einddatum is afgesproken. Voorbeelden zijn disfunctioneren, verwijtbaar handelen, een verstoorde arbeidsrelatie of bedrijfseconomische omstandigheden. Ook moet herplaatsing binnen de organisatie niet mogelijk zijn.

Daarnaast moet de juiste procedure worden gevolgd via het UWV of de kantonrechter. Wordt dit niet gedaan, dan kan het ontslag ongeldig zijn of leiden tot een schadevergoeding.

In de meeste gevallen heeft een werknemer recht op een transitievergoeding wanneer het initiatief voor beëindiging van het dienstverband bij de werkgever ligt. Dit geldt ook bij het niet verlengen van een tijdelijk contract.

De transitievergoeding is bedoeld als compensatie en om de overstap naar ander werk te vergemakkelijken. De hoogte is afhankelijk van het salaris en de duur van het dienstverband.

Bij ziekte heeft u recht op doorbetaling van minimaal 70% van uw loon gedurende maximaal twee jaar. Vaak geldt in het eerste jaar een aanvulling tot 100% op basis van cao of arbeidsovereenkomst.

Daarnaast geldt een ontslagverbod tijdens ziekte en hebben zowel werkgever als werknemer re-integratieverplichtingen. Het niet naleven hiervan kan leiden tot sancties door het UWV.

Een tijdelijk contract eindigt in principe van rechtswege. De werkgever mag het contract niet verlengen, mits dit niet in strijd is met de ketenregeling of discriminatieverboden.

Een overeenkomst is rechtsgeldig wanneer sprake is van aanbod en aanvaarding, partijen handelingsbekwaam zijn en de inhoud niet in strijd is met de wet, openbare orde of goede zeden.

Daarnaast moet de wil van partijen correct tot stand zijn gekomen. Bij dwaling, bedrog of misbruik van omstandigheden kan een overeenkomst vernietigbaar zijn.

Ontbinding is mogelijk wanneer de andere partij tekortschiet in de nakoming van haar verplichtingen. Vaak is een ingebrekestelling vereist. Ook onvoorziene omstandigheden of overmacht kunnen aanleiding zijn voor ontbinding.

Ontbinding werkt voor de toekomst. Vernietiging werkt met terugwerkende kracht, waardoor de overeenkomst juridisch wordt geacht nooit te hebben bestaan.

Ja, mondelinge overeenkomsten zijn in principe rechtsgeldig, maar moeilijker te bewijzen. In sommige gevallen is schriftelijkheid verplicht, zoals bij de aankoop van een woning door een particulier.

Wanneer iemand overlijdt zonder testament, bepaalt het wettelijk erfrecht wie de erfgenamen zijn. Meestal zijn dit de partner en kinderen. De wet regelt ook de verdeling van de nalatenschap.

U kunt een erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Beneficiaire aanvaarding beschermt tegen schulden van de nalatenschap.

De legitieme portie is het minimale erfdeel waarop kinderen recht hebben, ook bij onterving. Het betreft een geldvordering ter hoogte van de helft van het wettelijk erfdeel. De regeling van de legitieme portie is van dwingend recht, waarvan niet bij testament kan worden afgeweken.

Hoe hoog is de legitieme portie? De helft van de waarde van het erfdeel in geld, dat aan het kind toekomt wanneer er geen testament is opgemaakt. Ook wel genoemd het ‘versterferfdeel’ of het ‘kindsdeel’

Een echtscheiding wordt in Nederland uitgesproken door de rechtbank en verloopt altijd via een advocaat. Indien u en uw partner het eens zijn over de gevolgen van de scheiding, kan worden gekozen voor een gezamenlijke advocaat. Zijn er geschilpunten, dan heeft iedere partij een eigen advocaat.

Bij minderjarige kinderen is een ouderschapsplan verplicht. Hierin worden afspraken vastgelegd over de zorgverdeling, opvoeding, informatie-uitwisseling en kinderalimentatie. Daarnaast worden vaak, in een echtscheidingsconvenant, afspraken gemaakt over partneralimentatie, verdeling van bezittingen en de echtelijke woning. De rechter toetst of de gemaakte afspraken redelijk zijn/niet in strijd zijn met de wet, en of het belang van de kinderen voldoende is gewaarborgd.

Kinderalimentatie wordt berekend aan de hand van twee hoofdcriteria: de behoefte van het kind en de draagkracht van de ouders. De behoefte wordt bepaald op basis van het gezinsinkomen tijdens de relatie en de leeftijd van het kind. Vervolgens wordt bekeken welk bedrag iedere ouder kan bijdragen. Ook wordt rekening gehouden met de omgangsregeling (zorgkorting). Kinderalimentatie heeft altijd voorrang op partneralimentatie.

Bij de berekening wordt rekening gehouden met inkomen, vaste lasten, zorgverdeling en eventuele andere onderhoudsverplichtingen. De rechter hanteert hierbij landelijke richtlijnen, maar maatwerk is altijd mogelijk.

Gezag ziet op de juridische verantwoordelijkheid voor het kind, waaronder het nemen van belangrijke beslissingen over school, medische behandelingen en verhuizing. Ouders kunnen gezamenlijk of eenhoofdig gezag hebben.

Omgang betreft het recht van het kind en de ouder om contact met elkaar te hebben. Ook een ouder zonder gezag kan recht hebben op omgang. Geschillen hierover kunnen door de rechter worden beslecht, waarbij het belang van het kind altijd vooropstaat.

Nee, huurverhogingen zijn wettelijk gereguleerd. Voor sociale huurwoningen geldt jaarlijks een wettelijk maximumpercentage. De verhuurder moet de huurverhoging tijdig en schriftelijk aankondigen en zich houden aan de wettelijke voorwaarden.

Voor geliberaliseerde huurwoningen gelden ruimere mogelijkheden, maar ook daar moet een huurverhoging redelijk zijn en conform de afspraken in de huurovereenkomst. Bij twijfel kan de huurverhoging worden getoetst.

In principe niet. Ontbinding van de huurovereenkomst en ontruiming vereisen doorgaans een rechterlijke uitspraak. Alleen bij zeer ernstige situaties, zoals structurele wanbetaling of ernstige overlast, kan ontruiming worden toegewezen.

Als huurder heeft u recht op een woning die voldoet aan de eisen van goed onderhoud. Bij gebreken kunt u de verhuurder schriftelijk verzoeken tot herstel. Indien herstel uitblijft, kunt u huurvermindering vorderen of zelf herstel laten uitvoeren onder voorwaarden.

U heeft recht op letselschadevergoeding wanneer u lichamelijke of psychische schade heeft opgelopen door een ongeval of fout waarvoor een ander aansprakelijk is. Dit kan het gevolg zijn van een verkeersongeval, bedrijfsongeval, medische fout of een onveilige situatie, maar ook van een gewelds- of zedenmisdrijf.

Voorwaarde is dat de aansprakelijkheid kan worden vastgesteld. In veel gevallen wordt de wederpartij of diens verzekeraar aangesproken. Maar soms kunnen we u ook helpen als u zelf een verkeersongeval heeft veroorzaakt, en u daarvoor apart verzekerd bent. 

Letselschade omvat zowel materiële schade, zoals medische kosten, reiskosten en inkomensverlies, als immateriële schade (smartengeld). Ook toekomstige schade, zoals blijvende beperkingen of pensioenschade, kan worden vergoed.

De duur van een letselschadeprocedure verschilt sterk per zaak. Eenvoudige zaken kunnen binnen enkele maanden worden afgewikkeld. Complexe zaken, bijvoorbeeld bij blijvend letsel, kunnen meerdere jaren in beslag nemen. In een enkel geval is een zogenaamde civielrechtelijke procedure voor de rechtbank noodzakelijk, bijvoorbeeld als aansprakelijkheid niet wordt erkend, of discussie ontstaat over de omvang van de schade.

Moet ik als slachtoffer zelf de kosten van rechtsbijstand betalen?

Belangrijk voor het slachtoffer is dat in beginsel de kosten van rechtsbijstand, door een van onze advocaten, niet voor rekening van het slachtoffer komen, maar worden verhaald op de aansprakelijke wederpartij.
 

De keuze voor een rechtsvorm is afhankelijk van verschillende factoren, zoals aansprakelijkheid, fiscale gevolgen, financieringsbehoefte en groeiplannen. Veelvoorkomende rechtsvormen zijn de eenmanszaak, vennootschap onder firma, besloten vennootschap en naamloze vennootschap.

Een verkeerde rechtsvorm kan grote financiële risico’s meebrengen. Juridisch advies vooraf is daarom essentieel.
 

Bestuurders kunnen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld wanneer zij hun taak onbehoorlijk hebben vervuld en hen daarvan een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Dit speelt met name bij faillissementen, onbehoorlijk financieel beleid of selectieve betalingen.

Een BV is flexibeler en kent minder wettelijke vereisten. Een NV is vooral geschikt voor grotere ondernemingen met vrij verhandelbare aandelen en strengere regelgeving.